FAITH, ETHICS, AND SPIRIT: THE FRANCISCAN GENERATIVE TRIAD FOR A TELEOLOGICAL GOVERNANCE OF CONTEMPORARY ECONOMY - Bazzichi, Oreste (Społeczeństwo, 2026)
Niniejszy esej proponuje „triadę generatywną” – złożoną z wiary, etyki i ducha – nie jako zwykłą abstrakcję moralną, lecz jako rygorystyczny paradygmat interpretacyjny i normatywny, niezbędny do odbudowy zarządzania i technologii w okresie naznaczonym głęboką „płynnością” społeczną, kruchością instytucjonalną, kryzysem sensu i rosnącym zapotrzebowaniem na zaufanie „obywatelskie”. Poprzez systematyczną integrację perspektywy ekonomii franciszkańskiej triada ta zostaje sformułowana jako współczesne tłumaczenie średniowiecznej matrycy fraternitas-fides. Matryca ta, która historycznie rządziła narodzinami Monti di Pietà i rynku europejskiego, zostaje tutaj przywrócona, aby zaoferować leksykon ekonomiczny zdolny do przekroczenia dychotomii między wydajnością a dobrem wspólnym. W tej perspektywie wiara przekłada się na zaufanie relacyjne (fides), etyka na praktykę braterstwa, która uznaje drugiego i jego sprawiedliwość, a duch na służebne przywództwo zdolne do ożywienia struktur technicznych i organizacyjnych. Druga część pracy operacyjnie odnosi te ramy teoretyczne do czterech emblematycznych postaci XX w., rozumianych jako prawdziwi architekci społeczności: Amadeo Peter Giannini, który przekształcił kredyt w narzędzie emancypacji maluczkich i obywatelstwa ekonomicznego, instytucjonalizując koncepcję świętego kredytu w skali globalnej; Guglielmo Marconi, który pojmował komunikację nie jako zwykłe panowanie techniczne, ale jako duchowy i uniwersalny most jednoczący narody; Adriano Olivetti, który na nowo przemyślał przedsiębiorstwo jako integralną wspólnotę, gdzie piękno i kultura są integralną częścią godności pracy; Ennio Doris, który odrzucił finanse cyfrowe poprzez bliskość człowieka (Family Banker®), pokazując, jak technologia może być przedłużeniem opieki, a nie jej negacją. Analiza pokazuje, jak kredyt, komunikacja, przedsiębiorczość i finanse mogą przekształcić się w infrastruktury bogactwa społeczności. Dzieje się tak, gdy innowacje technologiczne i zarządcze nie odpowiadają wyłącznie logice ekstrakcyjnej, ale są podporządkowane godności osoby i sprawiedliwości relacyjnej, generując dynamiczną komplementarność między stabilnością gospodarczą a wartością społeczną.