O współczesnych wyzwaniach w dziedzinie wychowania, edukacji i życia rodzinnego. Uwagi filozoficzne i pedagogiczne

Paweł Skrzydlewski

doi:10.58324/s.466

Data publikacji : 2025-12-29

Tom 35 Nr 3 (2025)

O współczesnych wyzwaniach w dziedzinie wychowania, edukacji i życia rodzinnego. Uwagi filozoficzne i pedagogiczne

Paweł Skrzydlewski

https://orcid.org/0000-0003-2647-5939

DOI: https://doi.org/10.58324/s.466

Abstrakt

Byt rodziny nigdy nie był tak mocno zagrożony jak współcześnie, a sama rodzina nie napotykała tak licznych i skomplikowanych przeszkód do wypełniania swej misji jak dziś. Skutkuje to przede wszystkim osłabieniem człowieka i jego wspólnot życia, takich jak naród, wspólnota lokalna oraz państwo. Słaby człowiek często nie potrafi sprostać zadaniom małżeńskim i rodzinnym, stając się złym obywatelem. Świat Zachodu (cywilizacja łacińska) ulega licznym przemianom, także w obszarze wychowania, edukacji i życia rodzinnego, z których wiele ma destrukcyjny wpływ na rozwój i doskonałość człowieka. Obok ateizacji i laicyzacji szczególnie niebezpiecznym zjawiskiem jest osłabianie naturalnych kręgów ludzkiego wychowania i edukacji. Najważniejszym z nich pozostaje rodzina jako wspólnota życia i miłości, autentyczna komunia osób. Filozofia realistyczna pozwala nie tylko ukształtować i obronić właściwe dla edukacji i wychowania rozumienie człowieka, lecz także przeciwstawić się fałszywym teoriom i praktykom wychowania, chroniąc życie publiczne przed stale zagrażającą cywilizacją śmierci.

Słowa kluczowe:

edukacja, wychowanie, rodzina, filozofia realistyczna, cywilizacja życia, cywilizacja śmierci

Inne teksty tego samego autora

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Skrzydlewski, P. (2025). O współczesnych wyzwaniach w dziedzinie wychowania, edukacji i życia rodzinnego. Uwagi filozoficzne i pedagogiczne. Społeczeństwo, 35(3), 44–65. https://doi.org/10.58324/s.466

Bibliografia

Jan Paweł II, List do rodzin Gratissimam sane z okazji Roku Rodziny (2.02.1994).

Jan Paweł II, Encyklika Evangelium vitae o wartości i nienaruszalności życia ludzkiego (25.03.1995).

Jan Paweł II, Posynodalna adhortacja apostolska Familiaris consortio o zadaniach rodziny chrześcijańskiej w świecie współczesnym (22.11.1981).

Kiereś B., U podstaw pedagogiki personalistycznej. Filozoficzny kontekst sporu o wychowanie, Lublin 2015.

Krąpiec M. A., Kryzys społeczno-gospodarczy kryzysem człowieka, [w:] O życie godne człowieka, red. B. Bejze, Warszawa 1990, s. 251–263.

Krąpiec M. A., Dziecko osobą dojrzewającą, [w:] Stulecie dziecka – blaski i cienie, t. 1, red. J. Wilk, Lublin 2003, s. 19–24.

Krąpiec M. A., Człowiek bytem osobowym, [w:] Wychowanie na rozdrożu. Personalistyczna filozofia wychowania, red. F. Adamski, Kraków 1999, s. 81–92.

Krąpiec M. A., Foundations of a Civilization of Life and a Civilization of Death, „Ethos” 1996, nr 2, s. 201–204.

Krąpiec M. A., Ład społeczny a tradycja i rewolucja, „Myśl Polska” 2007, nr 26, s. 11.

Krąpiec M. A., O rozumienie filozofii, Lublin 1991.

Krąpiec M. A., Rodzina – szkoła – społeczność dla dobra osoby, „Służyć Prawdzie” 2005, nr 11, s. 16–19.

Majchrowicz F., Historja pedagogiki ze szczególnym uwzględnieniem dziejów wychowania i szkół w Polsce, Warszawa 1922.

Przewodnik pedagogiki społecznej Jana Pawła II, t. 1: Człowiek, red. T. Bojarska-Szot, J. Szot, Zamość 2024.

Skrzydlewski P., Błąd antropologiczny w teoriach społecznych, [w:] Zadania współczesnej metafizyki, t. 5: Błąd antropologiczny, red. A. Maryniarczyk, K. Stępień, Lublin 2003, s. 223–254.

Skrzydlewski P., Dezercja od małżeństwa i rodziny. Współczesny „almanzorowy pocałunek” dla rodziny, [w:] Wierność naszemu „Westerplatte” a pokusa dezercji, red. S. Kowolik, Tarnowskie Góry 2022, s. 43–50.

Skrzydlewski P., Granice pomocy wychowawczej państwa z perspektywy realistycznej filozofii, [w:] Pedagogika społeczna w służbie rodzinie (aspekt pomocowy, kulturowy, wychowawczy), t. 1, red. K. Gąsior, T. Sakowicz, Kielce 2005, s. 143–156.

Skrzydlewski P., Człowiek – wiara – rodzina, Gdańsk 2022.

Skrzydlewski P., Laickie wychowanie, [w:] Mały leksykon pedagoga wczesnoszkolnego, red. J. Karbowniczek, Warszawa 2014, s. 145–146.

Skrzydlewski P., W obronie integralnego rozwoju człowieka, małżeństwa i rodziny, Gdańsk 2023.

Skrzydlewski P., Ontyczne i społeczne podstawy pedagogii rodzinnej. Studium z filozofii wychowania i edukacji, Gdańsk 2018.

Skrzydlewski P., Osoba w przestrzeni publicznej. Wybrane zagadnienia z filozofii człowieka i polityki, Kraków 2016.

Skrzydlewski P., Wychowanie – edukacja – życie społeczne człowieka. Wybrane zagadnienia z filozofii wychowania, Gdańsk 2025.

Współczesny atak na człowieka jako „imago Dei”, red. M. Marczewski, R. Gawrych, P. Skrzydlewski, Gdańsk 2024.

Zdybicka Z. J., Pułapka ateizmu, Lublin 2012.