Sztuczna inteligencja jako czynnik edukacyjny.

Piotr Wajs

doi:10.58324/s.442

Published : 2025-05-29

Vol. 169 No. 1 (2025)

Artificial intelligence as an educational factor.

Piotr Wajs

DOI: https://doi.org/10.58324/s.442

Abstract

Education as an element shaping not only knowledge but also human attitudes is very sensitive to the changes taking place in it. One of these strongly present in the modern world is artificial intelligence (AI). Faced with the challenge of its increasingly widespread entry into various areas of life, questions arise about whether it will be a factor strengthening or weakening educational processes? Artificial intelligence also has the potential to create new educational models in which the role of the teacher will be more focused on supporting creativity, critical thinking and problem-solving than on traditional knowledge transfer. However, it is not possible to eliminate human involvement today, because AI-based applications only shape the area of education based on knowledge, and omit cultural and spiritual spheres.

Keywords:

artificial intelligence, education, teacher, new technologies

Most read articles by the same author(s)

Details

References

Statistics

Authors

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Wajs, P. (2025). Artificial intelligence as an educational factor. Społeczeństwo, 169(1), 96–105. https://doi.org/10.58324/s.442

References

Aleksandrowska O., Stanulewicz D., Internetowa platforma do nauki języków Duolingo – opinie użytkowników, „Neofilolog” 2020, s. 125-144. DOI: https://doi.org/10.14746/n.2020.55.1.8

Choińska K., Kowalikowa J., Pachewicz M., Dydaktyka szkoły wyższej z perspektywy wyższej szkoły zawodowej, Kraków 2019. DOI: https://doi.org/10.12797/9788381381017

Khan Academy, https://pl.khanacademy.org/ [dostęp: 15.03.2025].

Komisja Europejska, Wytyczne etyczne dla nauczycieli dotyczące wykorztstania sztucznej inteligencji i danych w uczeniu się (2022), https://op.europa.eu/pl/publication-detail/-/publication/d81a0d54-5348-11ed-92ed-01aa75ed71a1/langua [dostęp: 19.03.2025].

Kongregacja ds. Nuaki Wiary, Kongregacja ds. Kultury i Edukacji, Antiqua et nova. Note on the relationship between artificial intelligence and human intelligence, https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_ddf_doc_20250128_antiqua-et-nova_en.html [dostęp: 19.03.2025].

Miller T., Krzemińska A., Wykorzystanie ChatGPT-4 i GPT-3.5 w pisaniu prac magisterskich. Studium przypadku w zakresie biotechnologii wód, „Sztuczna Inteligencja w Uniwersytecie Szczecińskim” 10.04.2024, https://ai.usz.edu.pl/2024/04/11/wykorzystanie-chatgpt-4-i-gpt-3-5-w-pisaniu-prac-magisterskich [dostęp: 15.02.2025].

Niezależna Grupa Ekspertów Wysokiego Szczebla ds. Sztucznej Inteligencji Komisji Europejskiej, Wytyczne w zakresie etyki dotyczącej godnej zaufania sztucznej inteligencji, https://ec.europa.eu/newsroom/dae/document.cfm?doc_id=60436 [dostęp: 19.03.2025].

Olszewski H., Redziński P., Sieradzki M., Wykorzystanie technologii AI w poszukiwaniach średniowiecznych umocnień obronnych miasta Elbląga, „Studia i Materiały Informatyki Stosowanej” 2020, s. 42-51.

Platon, Fajdos [w:] Dialogi, tłum. W. Witwicki, Warszawa 1993.

Polska Agencja Rozwoju Przemysłu, Rynek pracy, edukacja, kompetencje. Wykorzystanie sztucznej inteligencji w edukacji, https://www.parp.gov.pl/storage/publications/pdf/Wykorzystanie-sztucznej-inteligencji-w-edukacji.pdf [dostęp: 19.03.2025].

Szczęsna E., Opowiadanie i media, „Pamiętnik Literacki” 2002, s. 125-136.

Wojdan K., Moniuszko M., Sztuczna inteligencja w medycynie - stan aktualny i wyzwania wdrożeniowe, „Nauka” 2022, s. 41-52. DOI: https://doi.org/10.24425/nauka.2022.140345

Zalewski T., Definicja sztucznej inteligencji [w:] L. Lai, Prawo sztucznej inteligencji, Warszawa 2020.

Edukacja jako element kształtujący nie tylko wiedzę, ale i postawy człowieka jest bardzo wrażliwy na zachodzące w nim zmiany. Jedną z tych mocno obecnych we współczesnym świecie jest sztuczna inteligencja (z ang. AI). Stojąc przed wyzwaniem coraz szerszego jej wkraczania w różne dziedziny życia, zadajemy pytania o to, czy będzie ona czynnikiem wzmacniającym czy też osłabiającym procesy edukacyjne? Sztuczna inteligencja ma także potencjał do tworzenia nowych modeli edukacyjnych, w których rola nauczyciela będzie bardziej skoncentrowana na wspieraniu kreatywności, krytycznego myślenia i rozwiązywania problemów niż na tradycyjnym przekazywaniu wiedzy. Na dzień dzisiejszy nie jest jednak możliwe wyeliminowanie zaangażowania człowieka, gdyż aplikacje oparte na AI kształtują jedynie obszar edukacji oparty na wiedzy, a pomijają sfery kulturowe i duchowe.